In 2000 heeft een aantal zelfstandige bestuursorganen (ZBO's) het Handvest Publieke Verantwoording ondertekend. Zij willen verantwoording afleggen over hun handelen en de kwaliteit van dienstverlening. Dat doen zij niet alleen aan een verantwoordelijk minister, maar juist ook aan hun klanten en de samenleving als geheel. In de loop der jaren hebben ook andere publieke dienstverleners dan zelfstandige bestuursorganen zich bij HPV aangesloten. HPV staat nu open voor publieke dienstverleners. Rechtsvorm is geen criterium meer.
De organisaties laten zich regelmatig door een Visitatiecollege van ervaren externe bestuurders en wetenschappers visiteren. Deze visitaties geven een stevige en openbare impuls voor verbetering en helpen de organisaties met het goed toepassen van de afspraken uit het handvest. Daarnaast onderschrijven de organisaties de code goed bestuur, waarin een ideaal-typisch model van checks and balances voor publieke dienstverlening is beschreven.